Norveç’te Emeklilik Yaşı Kaç? Biraz Mizah, Biraz Gerçek!
Herkesin hayalini kurduğu bir şey var: “Bir gün emekli olacağım ve o zaman dünyayı gezeceğim!” Ama bazen o “bir gün” o kadar uzak bir gelecekte gibi görünüyor ki, emekliliği düşündükçe kendimi 95 yaşında bir tekerlekli sandalyede hayal ediyorum. Bir de Norveç gibi ülkelerdeki emeklilik yaşı meselesi var. Orada emeklilik yaşı kaç? Gelin, bu soruyu biraz eğlenceli bir şekilde inceleyelim!
Norveç’te Emeklilik Yaşı Nedir?
Norveç’te emeklilik yaşı, genel olarak 67 yaş. Yani, seninle ben bir şekilde o yaşa ulaşabilirsek (ki ulaşacağımıza dair pek fazla umut yok ama), o zaman rahatça emekli olup Norveç’in dağlarını izleyebiliriz, belki de bir kayak merkezinde keyif yapabiliriz. Tabii ki, 67 yaşına kadar ne kadar sağlıklı kalabiliriz, orası biraz belirsiz… Neyse, bu yazıda Norveç’te emeklilik yaşı ve yaşlanma üzerine biraz kafa yoracağız, hem de normalde ciddiyetle yaklaşmam gereken konularda da biraz espri yapmayı unutmayacağım!
Norveç’te Emeklilik Yaşı: “Bizde Durum Ne?”
Emeklilik yaşı, Norveç’te çok da esnek bir konu değil. Ama bizde durum nasıl? Hadi, biraz hayal kuralım. Diyelim ki, Türkiye’de emekli olmak istiyorum. Bu durumda 65 yaşına kadar mı bekleyeceğiz, yoksa bir de bakmışsınız 70 yaşında? Şu anda emekli olma fırsatını kimseye bırakmıyorlar. Benim gibi birisinin 65 yaşında emekli olacağını hayal edebilmek oldukça zor! Çünkü şunu kabul edelim, 65 yaşındaki insan ne kadar emekli olursa olsun, hâlâ iş hayatı stresiyle cebelleşiyor olabilir.
Ben: “Yaşamışsın 65 yıl, nasıl bir iş hayatı kalacak ki?”
İç sesim: “Evet, haklısın, ama ben hâlâ çoluk çocuk peşinde koşuyorum ve işimi seviyorum. Bir bakıma da bağımlıyım galiba, tamam belki de bir espri değil!”
Ve sonra Norveç’i düşünüyorum. “Ya şu Norveç’te emeklilik yaşı kaç?” Hemen araştırıyorum ve öğreniyorum ki, Norveç’te devlet emekliliği 67. Bu ülkede insanlar emeklilik yaşını “iyi, hadi artık rahatça dinlenelim” diye bekliyorlar. Peki, bu 67 yaş meselesi sadece Norveç’le mi sınırlı? Tabii ki hayır! Bu, dünyada birçok ülkede benzer bir yaş. Ama Norveç’te yaşam kalitesi o kadar yüksek ki, belki de 67 yaşına kadar çalışmak, insanın çok fazla zorlanmadığı bir şeydir. Herhalde, balina izlerken çayı yudumlayan Norveçliler, bu yaşları rahatça geçirebilir.
Norveç’te Emeklilik: İdealist Bir Düş
Şimdi Norveç’te emeklilik yaşını düşündüm de, insanın hayatı boyunca hep çalışmaya devam edeceğini kabul etmek, biraz üzünçlü. Yani, 67 yaşına kadar sabah işe gitmek… Bunu ne kadar kabul edebilirim ki? Şu anda, ben bile bazen sabahları yataktan kalkarken “Neden ben hâlâ işe gitmek zorundayım?” diye kendime soruyorum. Günü nasıl geçireceğim, ne kadar zor bir işim olacak? Bazen uyandığımda işlerimle ilgili düşünceler, bir bulmaca gibi kafamda dönüyor. (Evet, itiraf ediyorum, bazen gerçekten fazla düşünüyorum.)
Peki, 67 yaşında emekli olmanın nasıl bir his olduğunu hayal ediyorum. Hangi iş yerinde 67 yaşına kadar çalışabilirim? 40 yaşındaki bir adamın 67 yaşındaki birine “Abi, sen niye hâlâ çalışıyorsun?” demesi kadar komik bir şey olabilir mi? Tabii, Norveç’te işler biraz daha farklı. Orada herkesin emekliliği için çok sağlam bir birikimi oluyor. Ama bizim gibi yerlerde ise 65 yaşındaki amca hâlâ pazarda ekmek satıyor, 70 yaşındaki kadın ise bankada çalışıyor.
Kısa Diyalog (İç Sesle):
Ben: “Norveç’teki 67 yaşındaki emekli amcalar, sabah kahvaltısını yapıp bir balina turlamasına gidiyorlar, değil mi?”
İç Ses: “Evet, işte hayal ettiğin hayat. Ama sen hâlâ sabahları uykusuz kalıyorsun.”
Ben: “İyi de, ben 67 yaşında da değilim, neyin derdindesin?”
İç Ses: “Olsun, her şeyin bir zamanı var, değil mi?”
Norveç’te Emeklilik Yaşı ve İlerleyen Yaşla Gelen Hafif Kaygı
Norveç’te emeklilik yaşı 67 olsa da, bu durum, bence biraz da psikolojik olarak önemli. Düşünsene, hayatının neredeyse üçte biri boyunca bir yerlere koşup çalışarak geçiyor, ama sonrasında… “Hadi bakalım, artık yavaşla.” Tabii ki 67 yaşındaki insanlar hâlâ dinamik olabilir, ama ben o yaşa gelene kadar vücut bir hayli yorulmuş olacak. Ya da belki de tam o yaşta bir çılgınlık yapıp “Artık yavaşlamak yok, hayata devam!” diyeceğim. Bilemiyorum.
Herkesin düşündüğü gibi, belki de 67 yaşına geldiğinde balinalarla gezmek yerine en yakın kafeye gidip, elime bir kahve alıp, emekliliğin tadını çıkarırım. Belki Norveç’teki bu 67 yaşındaki emekliler o kadar şanslı değildir ama kim bilir? Bunu yaşadıktan sonra belki ben de kafamda bir rota belirlerim ve sonrasında şöyle derim: “Emekli oldum, ama kesinlikle daha fazlasını yapmalıyım!” Sonuçta, hayat ne getirirse getirsin, bu bir yolculuk, değil mi?
Sonuç: Norveç’te Emeklilik Yaşı ve Gelecek
Sonuç olarak, Norveç’te emeklilik yaşı kaç? diye sorarsak, 67 olarak kesin bir cevaba ulaşabiliyoruz. Ama bu yazıyı yazarken şunu fark ettim: Emeklilik yaşı insanın yaşı ve yaşam kalitesiyle de doğru orantılı aslında. Benim gibi bir insan için belki de 67 yaş biraz uzak bir rakam, ama yine de hayal etmekte bir sakınca yok. 67 yaşında, Norveç gibi harika bir ülkede emekliliğimi düşünerek, kim bilir? Bir gün bu rüya belki de gerçek olur.