Kürtçe Cıtki Ne Demek? Bir Kelimenin Kalbimde Bıraktığı İz
Daha Fazlası İçin: Kalb ne demek tefsir ?
Kayseri’de yaşadığım apartmanın küçük balkonunda oturup eski günlüklerimi karıştırdığım bir akşam, yıllar önce yazdığım bir cümlenin karşıma çıkacağını hiç beklemiyordum. Sayfanın kenarına büyük harflerle tek bir kelime yazmışım: “Cıtki.”
Yanına da şu notu düşmüşüm: “Bazen tek bir kelime, koca bir insanı anlatabilir.”
O günlerde 25 yaşında, hayatın nereye gittiğini anlamaya çalışan, duygularını içine atmak yerine her gece defterine döken biriydim. Kayseri’nin soğuk kış akşamlarında çayımı alır, odamın sarı ışığında saatlerce düşünürdüm. Bazen mutlu olduğum şeyleri, bazen kırıldığım anları, bazen de kimseye anlatamadığım hayal kırıklıklarımı yazardım.
“Cıtki ne demek?” sorusunun benim hayatımda bu kadar özel bir yere sahip olacağını o zaman bilmiyordum.
Bir Kelimeyle Başlayan Beklenmedik Bir Sohbet
Her şey birkaç yıl önce bir kış günü başladı. O zamanlar çok yakın olduğum bir arkadaşım olan Baran ile Kayseri’de eski bir kafede oturuyorduk. Dışarıda ince ince kar yağıyor, insanlar hızlı adımlarla evlerine yetişmeye çalışıyordu. Biz ise cam kenarında oturmuş, geçmişten ve gelecekten konuşuyorduk.
Baran farklı şehirlerde büyümüş, farklı kültürlerden insanlarla tanışmış biriydi. Onunla sohbet ederken hep yeni bir şey öğrenirdim. O gün bana çocukluğundan bahsederken bir kelime kullandı.
“Cıtki gibi kaldım,” dedi.
Bir an durdum.
“Cıtki ne demek?” diye sordum.
Gülümsedi. Bana kelimenin Kürtçede kullanıldığı yere göre farklı anlamlar kazanabildiğini anlattı. Genellikle “azıcık, biraz, küçük bir miktar” anlamında kullanıldığını söyledi. Ama onun anlattığı şekilde bu kelime sadece bir ölçü belirtmiyordu. Bir hissi de taşıyordu.
Bazen insanın içinde kalan küçük bir umut gibi…
Bazen büyük bir acının içinde saklanan küçücük bir mutluluk gibi…
O an çok etkilendim. Çünkü bazı kelimeler sadece sözlük anlamıyla yaşamıyor. Bazı kelimeler, onları söyleyen insanların yaşanmışlıklarını da beraberinde getiriyor.
Günlüğüme Yazdığım Küçük Ama Anlamlı Kelime
“Kürtçe cıtki ne demek” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz.
O gece eve geldiğimde hemen günlüğümü açtım. Her zamanki gibi yaşadıklarımı yazmaya başladım. Ama bu kez farklı bir şey vardı. Aklım sürekli “cıtki” kelimesindeydi.
Sayfaya şunu yazdım:
“Bugün öğrendiğim bir kelime bana şunu hatırlattı: Hayatta bazen çok büyük şeyler arıyoruz ama bizi ayakta tutan şeyler çoğu zaman küçücük oluyor.”
Gerçekten de öyleydi.
Ben her zaman büyük değişimler bekleyen biriydim. Daha iyi bir iş, daha güzel bir hayat, daha büyük başarılar… Sanki mutluluk hep uzak bir yerdeydi. Ona ulaşmak için çok uzun yollar gitmem gerektiğini düşünürdüm.
Ama bazen insanı yaşama bağlayan şeyler gerçekten de “cıtki” kadar küçük olabiliyordu.
Bir arkadaşın attığı samimi bir mesaj…
Annenin “kendine dikkat et” demesi…
Soğuk bir günde içtiğin sıcak çayın verdiği huzur…
Bunların hepsi küçük görünüyordu ama aslında insanın kalbinde büyük yer kaplıyordu.
Kayseri’de Bir Akşam ve İçimdeki Kırgınlık
O dönem hayatımda zorlandığım bir süreçten geçiyordum. Dışarıdan bakıldığında her şey normal görünüyordu. İşime gidiyor, insanlarla konuşuyor, günlük hayatımı sürdürüyor gibiydim.
Ama içimde büyük bir yorgunluk vardı.
Bazı arkadaşlıklarım değişmişti. Çok değer verdiğim insanların zamanla uzaklaştığını görmek beni üzüyordu. Bir zamanlar her gün konuştuğum insanların artık sadece birkaç kelimeyle cevap vermesi içimde derin bir boşluk oluşturuyordu.
Bunu kimseye anlatamıyordum.
Çünkü insanlar genelde güçlü görünmek ister. “İyiyim” demek kolaydır ama gerçekten iyi olmak bazen çok zordur.
Bir gece yine günlüğümü açtım. O gün çok kırılmıştım. Bir arkadaşımın verdiği sözü tutmaması beni hayal kırıklığına uğratmıştı. Sayfaya uzun uzun yazdım:
“Bazen insanlardan büyük şeyler beklemiyorum. Sadece biraz samimiyet istiyorum. Belki de benim beklentim bile cıtki kadar küçük.”
Bu cümleyi yazınca garip bir şekilde rahatladım.
Çünkü fark ettim ki bazen hayatımızdaki eksiklikler büyük değildir. Bizi üzen şey, küçük ama değer verdiğimiz şeylerin yok olmasıdır.
Cıtki Kelimesinin Bana Öğrettiği Umut
Aradan zaman geçti. Baran ile o konuşmamızdan sonra bu kelime aklımda kaldı. Sadece anlamını değil, bende oluşturduğu duyguyu da taşıdım.
Bir gün yine eski günlüklerimi okurken o sayfaya denk geldim. Kendi kendime düşündüm:
“Ben ne kadar çok şeyi büyük görmek zorunda hissetmişim.”
Oysa hayat küçük anlardan oluşuyordu.
Sabah pencereyi açtığımda Kayseri’nin temiz havasını hissetmek…
Babamla kısa bir sohbet etmek…
Eski bir şarkıyı duyup geçmişi hatırlamak…
Birinin yüzündeki samimi gülümsemeyi görmek…
Bunların hepsi küçük şeylerdi ama hayatın gerçek anlamı çoğu zaman bu küçük detayların içinde saklıydı.
Bir Dostluk, Bir Kahve ve Unutulmayan Bir Cümle
Aylar sonra Baran ile yine aynı kafede buluştuk. Aynı cam kenarı, aynı masa, aynı şehir… Sanki zaman biraz geriye dönmüştü.
Ona eski konuşmamızı hatırlattım.
“Senin söylediğin cıtki kelimesini hâlâ unutmadım,” dedim.
Güldü.
“Bir kelimeyi bu kadar büyüteceğini düşünmemiştim,” dedi.
Ben de ona bunun sadece bir kelime olmadığını söyledim.
Çünkü bazen insan hayatının belli dönemlerinde bir işaret arıyor. Bir cümle, bir şarkı, bir kelime… Herhangi bir şey olabilir.
Benim için o kelime “cıtki” olmuştu.
Çünkü bana küçük şeylerin değerini hatırlatmıştı.
O gün kafeden çıkarken içimde garip bir huzur vardı. Hayatım tamamen değişmemişti. Sorunlarım bir anda yok olmamıştı. Ama bakış açım değişmişti.
Bazen insanın ihtiyacı olan şey, her şeyi düzeltmek değil; elindeki küçük güzellikleri fark etmektir.
Kürtçe Cıtki Kelimesinin Bende Kalan Anlamı
Bugün hâlâ günlük tutuyorum. Hâlâ bazı geceler odamda sessizce oturup düşüncelerimi yazıyorum.
Hayatımda hâlâ belirsizlikler var.
Hâlâ bazen üzülüyorum.
Hâlâ bazı insanlara kırılıyorum.
Ama artık kendime şunu hatırlatıyorum: Her şeyin çözümü büyük adımlarda saklı değil.
Bazen küçücük bir umut yeter.
Bazen bir insanın söylediği güzel bir söz yeter.
Bazen sadece kendine karşı biraz daha anlayışlı olmak yeter.
Kürtçe “cıtki” kelimesi benim için artık sadece “azıcık” anlamına gelen bir kelime değil. O kelime bana hayatın küçük parçalarla anlam kazandığını hatırlatıyor.
Bir avuç mutluluk…
Bir parça huzur…
Biraz sevgi…
Biraz sabır…
Belki de insanın ihtiyacı olan şey tam olarak budur.
Küçük Şeylerin Büyük Hikâyesi
Geçmişe baktığımda en çok hatırladığım anların büyük olaylar olmadığını fark ediyorum.
Hayatımda iz bırakan şeyler genellikle küçük detaylardı.
Bir arkadaşla yapılan samimi bir sohbet…
Karlı bir Kayseri akşamında içilen kahve…
Bir deftere yazılan birkaç cümle…
Bir kelimenin kalpte bıraktığı his…
Bunların hepsi küçüktü.
Ama insan ruhu bazen küçük şeylerden büyük anlamlar çıkarabiliyor.
Belki de bu yüzden bazı kelimeler yıllarca bizimle kalıyor. Çünkü onlar sadece dilin değil, yaşadığımız anların da parçası oluyor.
“Cıtki” kelimesini ilk duyduğumda bunun sıradan bir kelime olduğunu düşünmüştüm. Fakat zamanla bana sabrı, umudu ve küçük mutlulukların değerini öğreten özel bir hatıraya dönüştü.
Son Bir Not: Bazen Az Olan Çoktur
Günlüğümün son sayfalarından birinde hâlâ aynı cümle duruyor:
“Hayat bazen bize çok büyük cevaplar vermez. Bazen sadece cıtki kadar küçük bir ışık gösterir.”
Ben o küçük ışığı gördüm.
Ve öğrendim ki insanı ileriye taşıyan şey her zaman büyük başarılar değildir. Bazen sadece vazgeçmemek, küçük mutlulukları fark etmek ve kalbindeki umudu korumaktır.
Çünkü bazen küçücük bir kelime bile insanın kendini yeniden bulmasına yardımcı olabilir.